بنابراين ماه مبارك رمضان در جداول زيجات در عداد شهور فرد افتاد كه همواره سى روز است . بعضى از روات آن را بشنيد و آن را نيكو شمرد كه نقص به شهر اللّه نسبت نيافته است ، و يا آن را در نزد امام عنوان كرده است و امام هم خوشش آمد و تحسين كرد ، و به تدريج به صورت روايت درآمد و در جوامع روائى جا كرد كه شهر رمضان ثلاثون يوما لا ينقص ابدا ، و به مفاد اوّلى آن توجّه نشده است ، روايت شعيب از پدرش از امام صادق عليه السّلام كه در تهذيب و من لا يحضر روايت شده است ، ذيل آن اين است : و شهر رمضان ثلاثون يوما . و شوال تسعة و عشرون يوما ، و ذو القعدة ثلاثون يوما ، فالشهر هكذا ثم هكذا اى شهر تام و شهر ناقص ، و شهر رمضان لا ينقص أبدا ، ( انتهى ملخصا ) . اين نقل نصّ صريح در گفتار ما است . متأسفانه جناب شيخ طوسى هم در تهذيب و استبصار بدين نكته شريف علمى اشارتى ننموده است ، و روايات سى روز را به وجوهى ديگر ردّ كرده است . شهور وسطى يك روش و نظام رياضى است كه در جداول زيجات تنظيم مىشود ، سپس محاسب مستخرج از اين نظم خاصّ ازياج ، هلال واقعى خارجى را با در نظر گرفتن تعديلات و كسور و كبيسه و سائر احوال مقرّره در نزد عالم بدانها ، استخراج مىكند ، يعنى ماه نجومى مقدمه براى دانستن ماه واقعى خارجى است . غربيها زيج را « لاتابل » گويند ، و به عربى « جدول » خوانند . شهيد اول محمد مكّى در رؤيت هلال صوم لمعه فرموده است : « و لا عبرة بالجدول » ، و شهيد ثانى زين الدين در شرح آن فرموده است : و هو - اى الجدول - حساب مخصوص مأخوذ من تسيير القمر ، و مرجعه إلى عدّ شهر تامّا و شهر ناقصا فى جميع أيام السنة مبتدء بالتام من المحرّم . . . . اين هر دو بزرگوار در اين مطلب بسيار بدرستى حق آن را اداء كرده‌اند ، و به